با اجرایی شدن قانون بازارهای دیجیتال اتحادیه اروپا از چند روز پیش، فروشگاه های اپلیکیشن جایگزین و هم مرورگرهای شخص ثالث واقعی در آیفون ها ظاهر می شوند. این چگونه بر امنیت تأثیر می گذارد و کاربران iOS چه چیزی را از دست می دهند؟
iOS در تمام 17 سال عمر خود یک قلعه غیرقابل نفوذ بوده است. کاربران تنها در صورتی به برنامه ها و عملکردها دسترسی داشتند که اپل به آنها اجازه می داد. اما اکنون شرکت آمریکایی مجبور شده است با تغییر وضعیت موجود تسلیم بازار و فشارهای نظارتی شود. از 6 مارس، زمانی که قانون بازارهای دیجیتال اتحادیه اروپا (DMA) اجرایی شد، نسخه جدید iOS (17.4) اکنون اجازه نصب بازارهای جایگزین و مرورگرهای شخص ثالث را در آیفون می دهد – اما فقط توسط کاربران اتحادیه اروپا. در همان زمان، برخی از ویژگی های آشنا، مانند برنامه های وب مترقی (PWA) که در مرورگر اجرا می شوند و به عنوان نماد به صفحه اصلی اضافه می شوند، ناپدید می شوند. چه قابلیت ها و تهدیدات جدیدی برای کاربران به همراه دارد؟
نحوه نصب اپ استور جایگزین
برای اطمینان از رقابت منصفانه، قانونگذاران اپل را ملزم کردهاند تا بازار اپلیکیشنهای شخص ثالث را در آیفونها مجاز کند. کاربر میتواند به وبسایت فروشگاه برنامه جایگزین رفته، روی install ضربه بزند (یعنی برنامه… app-store را نصب کنید!) و پس از تأیید صریح قصد خود، برنامه فروشگاه App را بر روی دستگاه خود نصب کند. سپس می توان از آن به جای اپ استور اپل یا در کنار آن استفاده کرد.
هنوز مشخص نیست که این اپ استورهای جایگزین شامل چه مواردی هستند یا چه کسی می خواهد یکی را باز کند. آنچه مهم است این است که این فروشگاهها ملزم به رعایت همه قوانین اپل نیستند، به ویژه پرداختهای خارج از اپ استور. بنابراین انتظار میرود که خدمات و فناوریهایی را که قبلاً توسط اپل محدود شده بود ارائه دهند. اپیک گیمز، یکی از لابیگران اصلی پرونده حقوقی همراه با اسپاتیفای، احتمالاً میخواهد یک بازار اپلیکیشن باز کند، اگرچه آخرین اپیزود مسابقه طنابکشی اپل و اپیک گیمز نشان میدهد که ممکن است زمان زیادی در راه باشد.
نکته مهم این است که به نظر می رسد اپل برای جلوگیری از هرج و مرج متمایل شده است: برای ثبت یک بازار اپلیکیشن، یک سازنده باید غربالگری را پشت سر بگذارد و یک میلیون یورو اعتبار نامه آماده به کار ارائه دهد. آپلود نسخههای مختلف یک برنامه در فروشگاه App و فروشگاههای جایگزین ممنوع است: اگر توسعهدهنده بخواهد برنامه خود را در هر فروشگاه منتشر کند، باید یکسان باشد. در نهایت، همه برنامهها باید «تأیید محضری» را با اپل بگذرانند. اگر فرآیند مشابه با تأیید اسناد رسمی macOS باشد، به جای بررسی دستی، احتمالاً اپل یک اسکن خودکار برای بدافزار و بررسی انطباق با توصیههای فنی خاص را انجام میدهد.
پیامدهای امنیتی: iOS بدافزار بیشتری را مشاهده خواهد کرد. اپل به تنظیم جزئی نصب برنامههای شخص ثالث ادامه میدهد: شما نمیتوانید فقط روی دکمهای در تنظیمات ضربه بزنید و برنامه ناشناختهای را از یک وبسایت سایهدار همان طور که میتوانید در اندروید نصب کنید، نصب کنید. با این حال، فرآیند اسکن خودکار طراحی شده توسط مهندسان کوپرتینویی برای بازارهای برنامه های شخص ثالث حتی ساده تر از ناظران انسانی اپ استور خواهد بود. این بدان معناست که تعداد و تنوع بدافزارها در iOS احتمالاً افزایش خواهد یافت.
علاوه بر بدافزار آشکار، اپل به طور منطقی نگران خطر بالاتر ظاهر شدن برنامهها با محتوای کلاهبرداری و طرحهای پرداخت غیرشفاف است. اینها از آن دسته مسائلی نیستند که بتوان با اسکن خودکار تشخیص داد.
متأسفانه، قوانین جدید هیچ کمکی به ارائه آنتیویروس و راهحلهای امنیتی سطح سیستم عامل به سبک اندروید به iOS نمیکند، زیرا دومی هنوز عملکرد مورد نیاز برای چنین چیزی را ندارد. بنابراین، توصیه می کنیم قبل از نصب اپ استورهای شخص ثالث و دانلود از آنها، به دقت در نظر بگیرید. نصب بازاری که توسط یک شرکت بزرگ برای دریافت یک بازی مشهور با ده ها میلیون بار دانلود ایجاد شده است، احتمالاً بی خطر است. با این حال، توصیه ای که قبلاً به کاربران اندرویدی داده بودیم برای هوشیاری برای کاربران اروپایی iOS نیز مرتبط می شود. به عنوان یادآوری، دانلود بدافزار از Google Play در سال گذشته بیش از 600 میلیون نفر بود.
پیامدهای حفظ حریم خصوصی: طبق گفته اپل، محدودیت های ردیابی درون برنامه ای برای برنامه های دانلود شده از فروشگاه های شخص ثالث اعمال خواهد شد. با این حال، جزئیات حریم خصوصی برنامه، که توسعهدهندگان قبل از آپلود برنامههای خود در اپ استور پر میکنند، ممکن است در فروشگاههای دیگر کمتر یا حتی وجود نداشته باشد.
پیامدهای کنترل والدین اگرچه محدودیتهای زمان استفاده از صفحه نمایش با هر برنامهای کار میکنند، محدودیتها در خریدهای درون بازی یا خانواده و درخواستهای خرید برنامه که نیاز به تأیید والدین دارند ممکن است در برنامههای دانلود شده از بازارهای جایگزین به درستی عمل نکنند یا وجود نداشته باشند.
مرورگرهای شخص ثالث
مرورگرهای جایگزین در iOS چیز جدیدی نیستند، اما قبل از اجرایی شدن DMA آنها صرفاً پوسته هایی بودند که در اطراف موتور WebKit اپل قرار می گرفتند، که تنها گزینه موجود برای نمایش محتوای وب در iOS بود. اپل اکنون به موتورهای دیگر اجازه می دهد – اما تنها پس از گذراندن مراحل صدور گواهینامه خاص. در حقیقت، وضعیت موتور مرورگر در سایر پلتفرم ها بهتر نیست، تقریباً هر مرورگر «جایگزین» بر اساس کد Chromium (موتور Blink) است که توسط Google نگهداری می شود. Mozilla’s Gecko که در فایرفاکس استفاده می شود، سهم بازار قابل توجهی دارد، اما این در حد گزینه های مصرف کننده است.
گوگل و موزیلا هر دو در حال آماده شدن برای راه اندازی Blink و Gecko در iOS هستند، بنابراین به احتمال زیاد کاربران اتحادیه اروپا به زودی مرورگرهای فایرفاکس و کروم کامل را مشاهده خواهند کرد. هنگام باز کردن Safari برای اولین بار – یا یک صفحه وب از هر برنامه – کاربران در اتحادیه اروپا می توانند یک مرورگر پیش فرض را انتخاب کنند.
پیامدهای امنیتی: اینها دو طرفه هستند، زیرا ما انتظار داریم در برخی زمینه ها برخی بهبودهای امنیتی و در برخی دیگر وخیم تر شود. علاوه بر مشکلات شناخته شده WebKit، نقصهای احتمالی در فایرفاکس و کروم وجود خواهد داشت، و باید دید که چگونه به سرعت توسط توسعه دهندگان مربوطه رفع میشوند. با این حال، هر دوی آنها در مورد اصلاح آسیبپذیری شهرت خوبی دارند. از سوی دیگر، آسیبپذیریهای روز صفر در نرمافزار اپل، از جمله WebKit، همیشه عامل اصلی حملات به آیفونها با استفاده از نرمافزارهای جاسوسی بودند – هم تجاری مانند Pegasus و هم مثل Triangulation. امروزه، توسعه دهندگان پشت این حملات با اطمینان می دانند که قربانیان از مرورگرهای Safari/WebKit استفاده می کنند. فردا، نیاز به در نظر گرفتن هر گزینه مرورگر، طراحی و اجرای این حملات را چالش برانگیزتر خواهد کرد.
پیامدهای حفظ حریم خصوصی: این موارد به مرورگر جایگزینی که انتخاب می کنید بستگی دارد. اگر همتایان ویندوز و macOS نشانهای باشند، تغییر به فایرفاکس احتمالا سطح حریم خصوصی را بهبود میبخشد یا آن را در سطوح سافاری حفظ میکند، در حالی که استفاده از Chrome ممکن است منجر به کاهش حریم خصوصی شود، همانطور که توسط ابزارهای ضد ردیابی این مرورگرها و تنظیمات پیشفرض پیشنهاد میشود.
تأثیر کنترل والدین: هنوز مشخص نیست مرورگرهای جایگزین چگونه از کودکان در برابر محتوای ناخواسته محافظت می کنند، اما به نظر می رسد که پیکربندی کنترل از نظر فنی دشوارتر خواهد بود. از این رو در مورد کارایی آن تردید داریم.
یک ضرر محسوس
کاربران اروپایی هم از DMA سود می برند و هم ضرر می کنند. با توجه به دومی، برای اجرای عملکرد مورد نیاز برای مرورگرهای جایگزین، اپل به طور کامل پشتیبانی برنامه های وب مترقی را در اتحادیه اروپا کنار می گذارد. اگرچه این برنامهها اساساً صفحات وب هستند، اما به سختی میتوان آنها را از برنامههای کامل تشخیص داد، زیرا میتوانند محتوا را در دستگاه ذخیره کنند، اعلانها را ارسال کنند و به روشهای دیگر بسیار مشابه رفتار کنند. فروشگاه های آنلاین، مجلات و رستوران ها معمولا PWA را برای برنامه های خود انتخاب می کنند. همه این برنامه های کوچک که به راحتی به صفحه اصلی آیفون اضافه می شوند، دفعه بعد که iOS به روز شود دیگر در اتحادیه اروپا کار نخواهند کرد. هر شرکتی که برنامه های خود را به عنوان PWA بسته بندی کرده است، زمان کافی برای انطباق با تغییرات را نخواهد داشت.
در دسترس بودن مرورگر شخص ثالث و بازار برنامه در خارج از اتحادیه اروپا
اپل تمام تلاش خود را کرده است تا مطمئن شود که عملکرد جدید فقط در منطقه ای که قانوناً اجباری آن است – اتحادیه اروپا در دسترس است. فقط کاربرانی که در یکی از 27 کشور عضو اتحادیه اروپا ثبت نام کرده اند، به روز رسانی iOS 17.4 را که در اینجا توضیح داده شده است، دریافت خواهند کرد. ساکنان سایر کشورها تحت تأثیر این تغییرات قرار نخواهند گرفت، بنابراین صرفاً روشن کردن VPN هلندی یا رفتن به قبرس در تعطیلات برای دریافت بهروزرسانیهای iOS مورد نظر کافی نخواهد بود. علاوه بر این، حتی ساکنان اتحادیه اروپا که قلمرو اتحادیه را برای بیش از 30 روز ترک میکنند، تا زمانی که بازگردند، دسترسی به بهروزرسانیهای برنامه از بازارهای شخص ثالث را از دست خواهند داد.
ترجمه:
پیشگامان تجارت امن ایرانیان